Liqeni Perucac është një liqen artificial në lumin Drina, në kufi me Bosnjën dhe Hercegovinën dhe Serbinë, dhe shtrihet midis qytetit të Visegradit në anën e Bosnjës dhe qytetit Bajina Basta nga ana serbe. Vendndodhja u përdor për asgjësimin e kufomave gjatë dy luftërave botërore, si dhe gjatë konflikteve të viteve 1990.

Deri më tani, mbetjet mortore të 238 personave që vdiqën në luftërat e viteve 1990 janë identifikuar në liqenin Perucac, pasi u vranë ose nga Ushtria Serbe e Bosnjës ose nga Ushtria dhe policia Jugosllave. Disa nga viktimat, trupat e të cilëve janë gjetur në liqen, u vranë në Srebrenicë, Zvornik dhe Visegrad gjatë luftës 1992-1995 në Bosnjë dhe Hercegovinë, ndërsa 84 prej trupave ishin ato të viktimave të luftës 1998-1999 në Kosovë.

Vendndodhja e varrit masiv është e pashënuar dhe Liqeni Perucac është një destinacion popullor turistik me shtëpi verore, restorante, kafene dhe qendra sportesh ujore. Liqeni artificial u krijua në 1966 për t’u shërbyer nevojave të hidrocentralit në Bajina Basta, një qytet rreth 13 kilometra më larg.

Zhvarrosjet e para të trupave në liqen u kryen nga Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur në shtator 2001, kur u gjetën eshtrat e viktimave etnike shqiptare nga Kosova.

Një dekadë më vonë, pasi vendi u ripa pas një kërkese nga Instituti për Personat e Zhdukur i Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Grupit të Punës për Personat e Zhdukur në Prishtinë, pati gërmime të tjera, gjatë të cilave u gjetën eshtrat e viktimave kryesisht boshnjake të vrara gjatë luftës në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Në vitin 2013, u gjetën edhe më shumë mbetje mortore pasi autoritetet ulën nivelin e ujit në liqen.

Eshtrat e 10 fëmijëve janë gjetur në këtë liqen, nga të cilët më i vogli, një djalë i quajtur Haris Podziç, ishte tre vjeç e gjysmë. Janë gjetur gjithashtu eshtrat e 40 grave, shumica e tyre nga qyteti i Visegradit.

Gjyqtarët në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, i përshkruan mizoritë e kryera në Visegrad gjatë luftës në Bosnjë si një nga “fushatat më famëkeqe për dëbimin e boshnjakëve”. Shumica e trupave u hodhën në lumin Drina, por rryma i çoi ata në liqen.

Trupat e njerëzve të vrarë në luftën e Kosovës u hodhën direkt në liqen. Pasi disa prej kufomave filluan të pluskonin pranë digës së hidrocentralit në liqenin Perucac, Vlastimir Djordjeviç, një zyrtar i lartë i Ministrisë së Brendshme Serbe, tha se “duhet të merren masa për të spastruar terrenin”. Kjo u pasua nga një operacion i fshehtë shtetëror për të zhvendosur kufomat nga uji në një varr masiv në breg.

Operacioni u krye nga operativët e Ministrisë së Brendshme duke përfshirë Djordjeviçin i cili më vonë u dënua me 18 vjet burg nga GJPNJ-ja.

Disa njerëz të tjerë janë ndjekur penalisht nga GJPNJ-ja për krime në lidhje me varrin masiv në liqen. Gjykata dënoi Mitar Vasiljeviçin, një ish-anëtar i grupit paraushtarak “Shqiponjat e Bardha”, me 15 vjet burg për krimet e kryera në zonë. Ajo gjithashtu dënoi Milan dhe Sredoje Lukiç, të dy ish-udhëheqës të të njëjtit grup paraushtarak, përkatësisht me burgim të përjetshëm dhe me 30 vjet burg.

Zeleni Jadar është një zonë rreth 20 kilometra në jug të Srebrenicës në Bosnjën lindore ku u gjetën të paktën shtatë varre klandestine, të gjithë varre masive dytësore të lidhur me përpjekjen për të mbuluar masakrat e vitit 1995 në Srebrenicë.

Varri masiv Zeleni Jadar u zbulua në vitin 2001 dhe aty u zhvarrosën eshtrat e 135 njerëzve.

Nga Srebrenica në kodrat e Zeleni Jadarit rruga zgjat rreth gjysmë ore me makinë, ku varre të pashënuara ndodhen në të dy anët e rrugës, në pyje dhe fusha.

Sipas raportit të përpiluar nga hetuesit nga Gjykatës Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, shumica e viktimave të varrosura në vend ishin meshkuj, të moshës nga tetë deri në 65 vjeç. Gjashtë prej tyre ishin 17 vjeç ose më pak. Veshja ishte ende e pranishme në shumicën e trupave, ndërsa disa kishin shenja djegiesh. Shumica dërrmuese u gjet se kishin vdekur nga plagët e marra me armë zjarri. U gjetën vetëm disa sende personale – ora dhe sende të lidhura me pirjen e duhanit. Varri masiv primar nga i cili u zhvendosën mbetjet mortore në Zeleni Jadar 6 ishte ai në Glogova, afër qytetit të Bratunacit.

Ashtu si në varrin masiv Zeleni Jadar 5, beton, suva dhe materialet e tjera ndërtimi të zbuluara në varr përputheshin me ato nga një depo në një fermë në Kravica, afër qytetit të Bratunacit. Më 13 dhe 14 korrik 1995, forcat serbe të Bosnjës vranë 1,313 boshnjakë nga Srebrenica në Kravica.

Pas rënies së Srebrenicës në korrik 1995, më shumë se 7,000 burra boshnjakë u vranë dhe shumica prej tyre u varrosën në korrik në gjashtë varre parësore: Branjevo, Kozlul, Diga Petkovci, Cerska, Ofahovac dhe Glogova. Gjatë shtatorit dhe tetorit 1995, varret primare në këto vende u gërmuan nga forcat serbe të Bosnjës dhe trupat u rivarrosën në varre dytësore në një përpjekje për të mbuluar krimet.

Zhvarrosja dhe transferimi i kufomave nga Glogova në Zeleni Jadar ndodhi natën gjatë periudhës midis 24 gushtit dhe 23 tetorit 1995. Pas udhëzimeve nga komandantët e Ushtrisë Serbe të Bosnjës Vujadin Popoviç dhe Vidoje Blagojeviç, një oficer tjetër i lartë me Ushtrisë Serbe të Bosnjës, Momir Nikoliç, ndihmoi në zhvarrosjen dhe operacionin e rivarrimit.

Operacioni i rivarrimit u kodua me emrin ‘asanacija’ në serbisht, që do të thotë masa higjienike dhe sanitare. Sipas Nikoliç, ‘asanacija’ normalisht përfshinte heqjen dhe varrosjen e trupave të pajetë nga një fushë beteje, por në këtë rast, termi i referohej zhvendosjes së trupave të varrosur në Glogova në varre më të vegjël dytësorë në zonën përreth Srebrenicës, në veçanti në Zeleni Jadar. Operacioni supozohej të ishte i fshehtë, por u krye hapur dhe kërkoi përfshirjen e një force të madhe punëtore, burimesh, asetesh dhe automjetesh.

Policia Ushtarake e Brigadës së Bratunac siguroi rrugën nga Bratunaci për në Srebrenicë në mënyrë që të lehtësonte lëvizjen e automjeteve nëpër zonat e banuara. Ata gjithashtu siguruan vendet e varreve ndërsa punëtorët nga Stafi Komunal për Mbrojtjen Civile i Bratunacit merrej me gërmimet. U përfshinë gjithashtu oficerë të policisë civile. Një ngarkues dhe një ekskavator u përdorën për gërmimin dhe katër deri në pesë kamionë u përdorën për të transportuar trupat nga Glogova në Zeleni Jadar.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Zeleni Jadar është një zonë rreth 20 km në jug të Srebrenicës në Bosnjen lindore, ku u gjetën të paktën shtatë varre klandestine, të gjithë varre masive dytësore. Në varrin e parë të zbuluar në vitin 1998, i njohur si Zeleni Jadar 5, u gjetën eshtra njerëzish të vrarë gjatë gjenocidit të Srebrenicës në korrik 1995.

Zona mbetet e pashënuar – vendet e varreve klandestine ishin të shpërndarë përgjatë të dy anëve të rrugës, disa prej tyre më thellë në pjesën e poshtme, disa në fusha, disa afër lumit që mban të njëjtin emër si zona, Jadar.

Shumë nga pjesët e trupit të gjetura në varret në Zeleni Jadar përputheshin me mbetjet mortore të gjetura në varret Glogova 1 dhe 2. Në të gjithë varret e Zeleni Jadarit – Zeleni Jadar 1A, 1B, 2, 3, 4, 5 dhe 6 – lidhjet me varrin primar Glogova 1 u krijuan përmes identifikimit të pjesëve të trupit që u përkisnin të njëjtëve individë të gjetur në varrin Glogova 1 dhe në një nga varret dytësore.

Në fillim të gërmimit, ekipet mjeko-ligjore nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, vunë re se shumica e trupave të gjetur ishin jo të plotë, ndërsa veshja ishte e pranishme në shumicën e trupave dhe relativisht pak kishin sende personale si orë, bizhuteri, sende dhe letra për pirjen e duhanit.

Mosha e viktimave të gjetura varionte nga tetë deri në 65 vjeç. Një nga viktimat më të reja të gjetura ishte një 14-vjeçar, Senad Beganoviç, pjesët e trupit të të cilit u gjetën në katër varre masive, përfshirë në Zeleni Jadar 5.

Sipas raportit mjeko-ligjor të GJPNJ-së, shumica e viktimave kishin plagë me armë zjarri, ndërsa disa kishin lëndime nga shpërthime dhe pajisje shpërthyese.

Në Zeleni Jadar, shtatë vende varresh mund të lidhen me ekzekutimet në një depo në një fermë në Kravica, afër qytetit të Bratunacit. Më 13 dhe 14 korrik 1995, forcat serbe të Bosnjës vranë 1,313 boshnjakë në Kravica.

Mbetjet mortore të viktimave të një vrasje masive me armë zjarri në një hangar prapa shkollës “Vuk Karadzic” në Bratunac, ku 400 boshnjakë u ndaluan më 13 korrik 1995, u gjetën gjithashtu në Zeleni Jadar.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Varri masiv në Branjevo në Bosnjën dhe Hercegovinën verilindore ishte një nga pesë varret e para masivë që u zbuluan gati një vit pas përfundimit të luftës. Ai u gjet nga hetuesit nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë rreth 130 metra larg Fermës Ushtarake të Branjevës, ku më shumë se 1,000 boshnjakë nga Srebrenica u ekzekutuan në korrik 1995.

Ai është një varr i thellë, primar në buzë të një fushe të madhe të mbjellë afër fshatit Pilica në anën perëndimore të lumit Drina, përtej një ure nga Serbia fqinje.

Zona ku u gjet varri tani është pothuajse e panjohur dhe e vështirë për t’u gjetur pasi shtrihet në mes të një fshati të ndërtuar kohët e fundit, i përhapur në mes të shtëpive private, fushave bujqësore dhe një pylli të vogël.

Ndërtesa e Fermës Ushtarake Branjevo u shkatërrua gjithashtu pas luftës dhe autoritetet serbe të Bosnjës ndërtuan një lagje të re në vend me një kishë, shtëpi private, dyqane dhe ndërtesa të tjera. Toka fillimisht i përkiste ndërmarrjes Agroprom, por në 1994 ajo u kërkua nga Brigada e Zvornikut e Ushtrisë Serbe të Bosnjës për të prodhuar ushqim për ushtarët.

Një zbulim paraprak i zonës u krye në prill 1996, ndërsa ekzaminimet e autopsisë së viktimave u kryen në tetor të atij viti.

U zbulua se viktimat u vranë larg varrit dhe më pas u vendosën në të. Kyçet e 77 prej tyre ishin të lidhur. Sipas një raporti mjeko-ligjor të përpiluar nga Mjekët për të Drejtat e Njeriut, të gjithë individët e gjetur në varrin masiv ishin të veshur me rroba civile, me përjashtim të një personi që kishte veshur pantallona ushtarake.

Raportet mjeko-ligjore dhe dëshmitë e dëshmitarëve në Gjykatën Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, përfshirë dëshmitë nga njerëzit që ishin pjesë e skuadrave vrasëse, konfirmuan se shumica e viktimave të gjetura në varrin në Branjevo u vranë në Qendrën Kulturore Pilica nga forcat serbe të Bosnjës në mes të korrikut 1995.

Pas rënies së Srebrenicës në duart e forcave serbe të Bosnjës, boshnjakët e kapur u sollën me autobusë në Fermën Ushtarake Branjevo për t’u ekzekutuar. Të mbijetuarit përshkruan se u çuan në grupe në një livadh të mbushur me kufoma dhe iu kërkua të ktheheshin me shpinë. Më 16 korrik 1995, ushtarët në Fermën Ushtarake Branjevo u urdhëruan të shkonin rreth pesë kilometra në lindje të Qendrës Kulturore Pilica për të vrarë rreth 500 boshnjakë që po mbaheshin atje. Atë pasdite në Pilica dëgjoheshin të shtëna, të cilat vinin nga drejtimi i Qendrës Kulturore. Askush nuk i mbijetoi ekzekutimit. Pjesa e brendshme e Qendrës Kulturore Pilica u përshkrua se kishte kufoma “të grumbulluar njëri mbi tjetrin, të shtrirë dhe të shpërndarë ngado” dhe trupat – dy prej të cilëve ishin femra – ishin të gjithë të veshur me rroba civile. Trupat më pas u varrosën në Fermën Ushtarake Branjevo.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Kozluku është një varr masiv primar i boshnjakëve nga Srebrenica, afër fshatit Kozluk, 15 kilometra në verilindje të qytetit të Zvornikut. Vendi është pranë një rruge që kalon pranë fabrikës së shisheve të pijeve Vitinka në Kozluk. Rruga sa vjen e është më e dëmtuar dhe përfundon në një zonë të përdorur si vendgrumbullim mbeturinash dhe zhavorrin e nxjerrë nga lumi Drina. Vendi i varrit masiv mbetet i pashënuar.

Në vitin 1998, hetuesit nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë vizituan vendin dhe zbuluan një tokë të trazuar. Ata u kthyen aty në qershor 1999 dhe filluan procesin e zhvarrosjes. Ekzaminimet e ADN-së nga Komiteti Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur treguan se në varrin në Kozluk kishte 341 viktima. Megjithatë, hetimet arritën në përfundimin se para se të fillonte zhvarrosja, disa trupa ishin larguar nga varri si pjesë e përpjekjeve të Ushtrisë Serbe të Bosnjës për të mbuluar vrasjet.

Pas ekzekutimit, viktimat e vrara në Kozluk u mbuluan me dhe, në vend që të varroseshin në gropa. Ata u gjetën me rroba civile. Mijëra shishe qelqi jeshile të thyera ishin hedhur aty para se të ndodhte ekzekutimi, si dhe etiketat nga fabrika Vitinka dhe ky ishte një nga faktorët që ndihmoi në lidhjen e varrit masiv primar në Kozluk me varret masive dytësore në Rrugën Cancari 1 (Kamenica 14), Rrugën Cancari 2, Rrugën Cancari 3, Rrugën Cancari 7 dhe Rrugën Cancari 13, si dhe analiza e ADN-së, analiza e tokës dhe numri i madh i trupave që ishin të lidhur ose që kishin sytë e lidhur.

Gjykimi i GJPNJ-së në gjyqin e Dragan Jokiç, Shefi i Inxhinierisë për Brigadën e Zvornikut, dhe Vidoje Blagojeviç, komandant i Brigadës së Bratunacit të Ushtrisë Serbe të Bosnjës, tha se më ose rreth 15 ose 16 korrikut 1995, personeli ushtarak i Ushtrisë Serbe të Bosnjës , nën komandën dhe kontrollin e komandantëve Ratko Mlladiç, Radislav Krstiç dhe të tjerë, transportuan afërsisht 500 meshkuj boshnjakë në një vend të izoluar afër Kozlukut, i cili ishte brenda zonës së përgjegjësisë të Brigadës së Zvornikut. Ata u ekzekutuan më pas nga personeli ushtarak serb i Bosnjës me armë automatike. Më 16 korrik 1995 ose rreth kësaj date, personeli ushtarak nga Toga Inxhinierike e Brigadës së Zvornikut, përsëri e kontrolluar nga Mlladiç, Krstiç dhe të tjerë, i varrosën viktimat në një varr masiv në atë vend. Jokiç ndihmoi në planifikimin, monitorimin, organizimin dhe kryerjen e varrimeve.

Blagojeviç u dënua me 15 vjet burg për asistim dhe mbështetje në vrasjen dhe persekutimin e boshnjakëve, përfshirë ata që u ekzekutuan në Kozluk. Jokiç u dënua me nëntë vjet burg për vrasjet e boshnjakëve në vende ku përfshihej edhe Kozluku dhe për sigurimin e burimeve inxhinierike dhe personelit për të gërmuar varre për viktimat.

Dhoma gjyqësore e GJPNJ-së gjeti gjithashtu se Vujadin Popoviç, shefi i sigurimit me Korpusin Drina të Ushtrisë Serbe të Bosnjës, ishte në dijeni të operacionit për të vrarë boshnjakët dhe e organizoi atë me Ljubisa Bearan, shefi i sigurimit në shtabin kryesor të Ushtrisë Serbe të Bosnjës, dhe Drago Nikoliçin, një oficer sigurie me Brigadën e Zvornikut të Ushtrisë Serbe të Bosnjës. Popoviç ishte i pranishëm kur u kryen ekzekutimet në Kozluk, si dhe në një vend tjetër vrasjesh në Orahovac. Popoviç, Beara dhe Nikoliç u dënuan të gjithë nga GJPNJ-ja për përfshirje në gjenocidin e boshnjakëve nga Srebrenica.

Srecko Acimoviç, komandant i Batalionit të Dytë të Brigadës së Zvornikut të Ushtrisë Serbe të Bosnjës, duke vepruar sipas urdhrave të marra nga komanda e Brigadës së Zvornikut, siguroi municione dhe dha urdhër për transportimin e të burgosurve në brigjet e lumit Drina në Kozluk, ku ata u vranë dhe u varrosën. Acimoviç u dënua nga gjykata shtetërore e Bosnjës me nëntë vjet burg për asistim në gjenocid.

Në vitin 2015, në zhvarrosjen e katërt në Kozluk, u gjet një varr i ri dhe u zbuluan eshtrat e 55 personave të tjerë – 15 trupa të plotë dhe 40 trupa jo të plotë. Duke qenë se disa mbetje mortore u transferuan nga vendi në Kozluk dhe vende të tjera, kërkimi për të paktën 200 trupa të tjerë vazhdon.

Varri masiv Glogova 2 u zbulua në shtator 1999 në fshatin me të njëjtin emër në komunën boshnjake të Bratunacit. Gërmimet zgjatën nga mesi i shtatorit deri në fund të tetorit përreth një rruge midis Konjevic Poljes dhe Bratunacit. Varri ishte i trazuar dhe ishte i përbërë nga disa nën-varre më të vegjël, në të cilin u gjet një total prej 130 mbetjesh mortore.

Shumica e individëve të varrosur në varrin masiv ishin meshkuj. Të paktën 41 prej tyre ishin të moshës nga 14 deri në 24 vjeç. Shumica kishin plagë të shkaktuara nga armë zjarri.

Vendndodhja e varrit masiv mbetet e pashënuar. Ai shtrihet në fusha të hapura ngjitur me një rrugë fshati, i rrethuar nga disa shtëpi.

Vendndodhja e saktë u zbulua nga hetuesit e GJPJ-së pasi Shtetet e Bashkuara ofruan një pamje ajrore që tregonte se toka në vend ishte trazuar.

Pamjet ajrore të datës 17 korrik 1995 tregonin buldozerë të parkuar aty afër dhe tokë të trazuar, ndërsa pamjet ajrore nga tetori i të njëjtit vit kapën aktivitetet shtesë gërmimi.

Glogova 2 është një varr masiv primar që përmban trupat e viktimave të vrara nga forcat serbe të Bosnjës gjatë rënies së Srebrenicës në korrik 1995. Pas analizave shtesë mjeko-ligjore të mbetjeve mortore, u përcaktua se një numër viktimash nga Glogova 2 u rivarrosën më shumë se 40 kilometra larg, në një varr tjetër masiv me emrin Zeleni Jadar 5 në një përpjekje shtesë për të mbuluar vrasjet.

Krahasimi i shenjave në gëzhojat e gjetura në varrin Zeleni Jadar 5 me ato të gjetura në vendin e ekzekutimit në depon në Kravica, ku shumë boshnjakë nga Srebrenica u qëlluan për vdekje, tregoi se një numër njerëzish që ishin varrosur në Zeleni Jadar 5 dhe Glogova 2 ishin i vrarë në depo, sipas hetuesve të GJPJ-së.

Vendime të ndryshme vendore dhe ndërkombëtare kanë vërtetuar që forcat serbe të Bosnjës vranë 1,313 boshnjakë nga Srebrenica në një hangar në një fermë bujqësore në Kravica më 13 dhe 14 korrik 1995. Midis 14 dhe 16 korrikut, aty mbërritën makineri të rënda dhe i çuan trupat e viktimave në varre masive në fshatrat afër Glogova dhe Ravnice.

Deri më tani, GJPJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet në Srebrenicë.

Liplje 1 është një varr masiv dytësor në fshatin Liplje, tetë kilometra në jugperëndim të qytetit të Zvornikut. Vendi u zhvarros në gusht 1998 nga një ekip nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë. U gjetën mbetjet mortore të 191 personave; 163 u identifikuan.

Analiza e ADN-së gjithashtu tregoi lidhjet midis këtij varri dytësor  dhe një varri parësor të trazuar në Digën Petkovci. Një raport mjeko-ligjor nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, mbi zhvarrosjet e Srebrenicës tha se kjo do të thotë se eshtrat e një individi u gjetën në të paktën dy varre të ndryshëm. Hetimi gjithashtu tregoi lidhjet e ADN-së midis këtij vendi dhe katër varreve të tjerë në të njëjtën zonë. Kjo tregon se mbetjet mortore që u gërmuan dhe u hoqën nga varri masiv primar në Digën Petkovci u transportuan në Liplje, 20 kilometra larg.

Vendi ndodhet pranë një lëndine, rrethuar nga disa shtëpi dhe një urë e vogël dhe është pranë varrit Liplje 1. Pranë varrit janë dy pllaka përkujtimore, njëra për boshnjakët që u mbajtën në një kmap ndalimi në fshat në vitin 1992 dhe një tjetër në nder të personave që u vranë në fshatrat Snagovo, Liplje, Josanica, Sumari, Sultanovici dhe Novo Selo në periudhën nga viti 1992 deri në 1995. Vetë varri mbetet i pashënuar.

Më 14 korrik 1995, personeli i ushtrisë dhe policisë serbe të Bosnjës transportoi afërsisht 1,000 burra boshnjakë nga Srebrenica nga vendet e paraburgimit në dhe rreth Bratunacit në një shkollë në Petkovci, dhjetë kilometra nga Zvorniku. Më 14 korrik 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, trupat dhe policia serbe e Bosnjës sulmuan dhe pushkatuan burrat që mbaheshin në shkollë.

Rreth 14 korrikut 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, personeli nga Brigada e Zvornikut e Ushtrisë Serbe të Bosnjës, duke përfshirë shoferë dhe kamionë nga Batalioni i Gjashtë i Këmbësorisë, i transportuan burrat boshnjakë të mbijetuar nga shkolla në Petkovci në një zonë poshtë Digës Petkovci. Ata më pas u ekzekutuan nga ushtarët dhe policia e Ushtrisë Serbe të Bosnjës me armë automatike. Në mëngjesin e 15 korrikut, personeli nga Toga Inxhinierike e Brigadës së Zvornikut, duke punuar me individë dhe njësi të tjera, përdori ekskavatorë dhe pajisje të tjera të rënda për të varrosur viktimat ndërsa ekzekutimet vazhdonin.

Një burrë që u fsheh poshtë trupave të pajetë për të shmangur ekzekutimin në digë tha në gjyqin e ish-gjeneralit të Ushtrisë Serbe të Bosnjës Ratko Mlladiç në GJPNJ se kur ai u soll në Petkovci, fusha nën digë ishte “tashmë e mbuluar me trupa të pajetë”. Dëshmitari, i cili dëshmoi me emrin e koduar RM-253, tha se ai u rrëzua përtokë që në momentin që ushtarët hapën zjarr mbi grupin e tij dhe e fshehu kokën nën këmbët e disa të burgosurve që tashmë kishin vdekur, duke shpresuar se do të mbijetonte.

Ndërsa RM-253 dhe një i mbijetuar tjetër ishin fshehur, ata panë “një kamion i cili po mblidhte trupat dhe po i ngarkonte ata mbi një traktor, i cili më pas i transportoi ata larg nga fusha e vrasjes”.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Liplje 4 është një varr masiv dytësor në fshatin Liplje, tetë kilometra në jugperëndim të qytetit të Zvornikut. Vendi u zhvarros në tetor dhe nëntor 2001 nga Komisioni Federal i Bosnjës për Personat e Zhdukur. U gjetën mbetjet mortore të 305 personave; 269 u identifikuan.

Analiza e ADN-së gjithashtu tregoi lidhjet midis këtij varri dytësor  dhe një varri parësor të trazuar në Digën Petkovci. Një raport mjeko-ligjor nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, mbi zhvarrosjet e Srebrenicës tha se kjo do të thotë se eshtrat e një individi u gjetën në të paktën dy varre të ndryshëm. Hetimi gjithashtu tregoi lidhjet e ADN-së midis këtij varri dhe katër varreve të tjerë në të njëjtën zonë. Kjo tregon se mbetjet mortore që u gërmuan dhe u hoqën nga varri masiv primar në Digën Petkovci u transportuan në Liplje, 20 kilometra larg.

Vendi ndodhet pranë një lëndine, pranë një rruge dhe një shtëpie që u shkatërrua gjatë luftës. Varri mbetet i pashënuar.

Më 14 korrik 1995, personeli i ushtrisë dhe policisë serbe të Bosnjës transportoi afërsisht 1,000 burra boshnjakë nga Srebrenica nga vendet e paraburgimit në dhe rreth Bratunacit në një shkollë në Petkovci, dhjetë kilometra nga Zvorniku. Më 14 korrik 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, trupat dhe policia serbe e Bosnjës sulmuan dhe pushkatuan burrat që mbaheshin në shkollë.

Rreth 14 korrikut 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, personeli nga Brigada e Zvornikut e Ushtrisë Serbe të Bosnjës, duke përfshirë shoferë dhe kamionë nga Batalioni i Gjashtë i Këmbësorisë, i transportuan burrat boshnjakë të mbijetuar nga shkolla në Petkovci në një zonë poshtë Digës Petkovci. Ata më pas u ekzekutuan nga ushtarët dhe policia e Ushtrisë Serbe të Bosnjës me armë automatike. Në mëngjesin e 15 korrikut, personeli nga Toga Inxhinierike e Brigadës së Zvornikut, duke punuar me individë dhe njësi të tjera, përdori ekskavatorë dhe pajisje të tjera të rënda për të varrosur viktimat ndërsa ekzekutimet vazhdonin.

Një burrë që u fsheh poshtë trupave të pajetë për të shmangur ekzekutimin në digë tha në gjyqin e ish-gjeneralit të Ushtrisë Serbe të Bosnjës Ratko Mlladiç në GJPNJ se kur ai u soll në Petkovci, fusha nën digë ishte “tashmë e mbuluar me trupa të pajetë”. Dëshmitari, i cili dëshmoi me emrin e koduar RM-253, tha se ai u rrëzua përtokë që në momentin që ushtarët hapën zjarr mbi grupin e tij dhe e fshehu kokën nën këmbët e disa të burgosurve që tashmë kishin vdekur, duke shpresuar se do të mbijetonte.

Ndërsa RM-253 dhe një i mbijetuar tjetër ishin fshehur, ata panë “një kamion i cili po mblidhte trupat dhe po i ngarkonte ata mbi një traktor, i cili më pas i transportoi ata larg nga fusha e vrasjes”.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Liplje 7 është një varr masiv dytësor në fshatin Liplje, tetë kilometra në jugperëndim të qytetit të Zvornikut. Vendi u zhvarros në shtator dhe tetor 2005 nga Komisioni Federal i Bosnjës për Personat e Zhdukur. U gjetën mbetjet mortore të 482 personave; 113 u identifikuan.

Analiza e ADN-së gjithashtu tregoi lidhjet midis këtij varri dytësor  dhe një varri parësor të trazuar në Digën Petkovci. Një raport mjeko-ligjor nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë, GJPNJ, mbi zhvarrosjet e Srebrenicës tha se kjo do të thotë se eshtrat e një individi u gjetën në të paktën dy varre të ndryshëm. Hetimi gjithashtu tregoi lidhjet e ADN-së midis këtij varri dhe katër varreve të tjerë në të njëjtën zonë. Kjo tregon se mbetjet mortore që u gërmuan dhe u hoqën nga varri masiv primar në Digën Petkovci u transportuan në Liplje, 20 kilometra larg.

Vendi ndodhet pranë një rruge, 500 metra nga varri masiv Liplje 1. Vendi është i rrethuar nga disa shtëpi dhe pemë.

Më 14 korrik 1995, personeli i ushtrisë dhe policisë serbe të Bosnjës transportoi afërsisht 1,000 burra boshnjakë nga Srebrenica nga vendet e paraburgimit në dhe rreth Bratunacit në një shkollë në Petkovci, dhjetë kilometra nga Zvorniku. Më 14 korrik 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, trupat dhe policia serbe e Bosnjës sulmuan dhe pushkatuan burrat që mbaheshin në shkollë.

Rreth 14 korrikut 1995 dhe në orët e para të mëngjesit të 15 korrikut, personeli nga Brigada e Zvornikut e Ushtrisë Serbe të Bosnjës, duke përfshirë shoferë dhe kamionë nga Batalioni i Gjashtë i Këmbësorisë, i transportuan burrat boshnjakë të mbijetuar nga shkolla në Petkovci në një zonë poshtë Digës Petkovci. Ata më pas u ekzekutuan nga ushtarët dhe policia e Ushtrisë Serbe të Bosnjës me armë automatike. Në mëngjesin e 15 korrikut, personeli nga Toga Inxhinierike e Brigadës së Zvornikut, duke punuar me individë dhe njësi të tjera, përdori ekskavatorë dhe pajisje të tjera të rënda për të varrosur viktimat ndërsa ekzekutimet vazhdonin.

Një burrë që u fsheh poshtë trupave të pajetë për të shmangur ekzekutimin në digë tha në gjyqin e ish-gjeneralit të Ushtrisë Serbe të Bosnjës Ratko Mlladiç në GJPNJ se kur ai u soll në Petkovci, fusha nën digë ishte “tashmë e mbuluar me trupa të pajetë”. Dëshmitari, i cili dëshmoi me emrin e koduar RM-253, tha se ai u rrëzua përtokë që në momentin që ushtarët hapën zjarr mbi grupin e tij dhe e fshehu kokën nën këmbët e disa të burgosurve që tashmë kishin vdekur, duke shpresuar se do të mbijetonte.

Ndërsa RM-253 dhe një i mbijetuar tjetër ishin fshehur, ata panë “një kamion i cili po mblidhte trupat dhe po i ngarkonte ata mbi një traktor, i cili më pas i transportoi ata larg nga fusha e vrasjes”.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.

Rruga Cancari 5 është një nga varret më të mëdha klandestine që gjendet afër lumit Kamenica në komunën e Zvornikut në verilindje të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Aty u gjetën mbetjet mortore të 506 njerëzve, shumica prej tyre meshkuj, në zhvarrosjen e kryer nga gushti deri në tetor 2002 nga Instituti Boshnjak për Personat e Zhdukur, i ndihmuar nga Komisioni Ndërkombëtar për Personat e Zhdukur.

Varri masiv ndodhet në anën e djathtë të rrugës që kalon përmes fshatit Donja Kamenica. Ai është në një fushë të madhe me bar me një shtëpi të braktisur afër. Ai është gjithashtu një nga varret e pakta masive në vend që është shënuar me një gur të vogël varri që rendit numrin e viktimave dhe vitin kur ata u vranë.

Shumica e viktimave të varrosura në Rrugën Cancari 5 janë boshnjakë nga Srebrenica të cilët u vranë në korrik 1995 nga forcat serbe të Bosnjës.

Rruga Cancari 5 është gjithashtu një varr masiv dytësor. Disa trupa të boshnjakëve nga Srebrenica fillimisht u varrosën afër vendeve të ekzekutimit në komunat e Zvornikut dhe Braunacit, por më pas u gërmuan përsëri dhe u çuan nga Ushtria Serbe e Bosnjës në vende më të largëta. Në kohën e operacionit të fshehjes së krimit, zona përreth Kamenicës ishte braktisur, pasi shumica e boshnjakëve që jetonin atje para luftës ishin vrarë ose dëbuar. Sidoqoftë, pas përfundimit të luftës në nëntor 1995, refugjatët boshnjakë filluan të ktheheshin dhe të rindërtonin shtëpitë e tyre dhe ata ishin të parët që ngritën alarmin për mbetjet njerëzore që gjetën në oborret dhe fushat e tyre.

Deri më tani, GJPNJ-ja dhe gjykatat vendore në Ballkan kanë dënuar gjithsej 47 persona me më shumë se 700 vjet burg, plus katër dënime me burgim të përjetshëm, për krimet e Srebrenicës.